Quốc tịch · cập nhật 04/09/2026

Nhập quốc tịch Đức: luật đã đổi hai lần, và con đường 3 năm không còn nữa

Từ 2024 Đức chấp nhận song tịch. Nhưng đường nhập tịch nhanh 3 năm đã bị bãi bỏ từ 30.10.2025, dù nhiều bài trên mạng vẫn viết. Điều kiện hiện hành, và những miễn trừ dành riêng cho thế hệ lao động hợp tác sang CHDC Đức.

Bài này chỉ nói về phía Đức. Chuyện xin lại hoặc giữ quốc tịch Việt Nam nằm ngoài các nguồn chúng tôi kiểm tra được, và luật Việt Nam đã thay đổi năm 2025. Với phần đó, hãy hỏi cơ quan đại diện Việt Nam hoặc luật sư Việt Nam.

Đây không phải tư vấn pháp lý. Nơi tư vấn miễn phí.

Hai thay đổi lớn, và một cái bẫy

1. Từ 27.06.2024, Đức chấp nhận song tịch. Bạn không còn phải bỏ quốc tịch cũ.
2. Thời gian cư trú chuẩn còn 5 năm.
3. Cái bẫy: đường nhập tịch nhanh 3 năm đã bị bãi bỏ ngày 30.10.2025. Rất nhiều bài viết, video và bài đăng trên mạng vẫn mô tả đường này. Nộp hồ sơ theo đó sẽ bị từ chối.

Nguồn nào áp dụng ở đâu

1. Song tịch: điều đã thay đổi

Luật Gesetz zur Modernisierung des Staatsangehörigkeitsrechts có hiệu lực 27.06.2024.

Trong luật quốc tịch hiện hành:

• § 10 Abs. 1 Satz 1 Nr. 4 StAG — điều kiện phải từ bỏ quốc tịch cũ — nay chỉ còn ghi (weggefallen), nghĩa là đã bị bỏ.
• § 12 StAG, danh mục các ngoại lệ ngày xưa dùng để được giữ hai quốc tịch, cũng ghi (weggefallen).

Ngoài ra, việc nhận thêm một quốc tịch nước ngoài không còn làm mất quốc tịch Đức, và thủ tục xin giữ quốc tịch Beibehaltungsgenehmigung đã bị bãi bỏ.

2. Điều kiện hiện hành

Thời gian cư trú

Tiếng Đức

§ 10 Abs. 4 Satz 1 StAG: mức B1. Trẻ dưới 16 tuổi chỉ cần phát triển ngôn ngữ phù hợp lứa tuổi.

Tự nuôi sống bản thân

§ 10 Abs. 1 Satz 1 Nr. 3 StAG: phải tự nuôi được mình và người phụ thuộc mà không cần trợ cấp theo SGB II hoặc SGB XII. Có ngoại lệ, xem mục 4.

Bài kiểm tra nhập tịch

Einbürgerungstest: 33 câu hỏi, gồm 30 câu chung và 3 câu về bang; 60 phút; đúng 17 câu là đạt; lệ phí 25 €. Người có bằng tốt nghiệp trường Đức được miễn.

Lời cam kết mới

§ 10 Abs. 1 Satz 1 Nr. 1a StAG yêu cầu cam kết về trách nhiệm lịch sử đặc biệt của Đức đối với chế độ bất công quốc xã và hậu quả của nó, đặc biệt là bảo vệ đời sống của người Do Thái, cùng cam kết chung sống hoà bình giữa các dân tộc.

§ 10 Abs. 1 Satz 3 quy định các hành vi bài Do Thái, phân biệt chủng tộc hoặc coi thường nhân phẩm là không thể dung hoà với cam kết này. § 11 Satz 1 Nr. 1a loại trừ nhập tịch khi có dấu hiệu cụ thể cho thấy lời cam kết không thật.

Khi nhận giấy chứng nhận, bạn còn đọc một lời tuyên thệ nữa theo § 16 StAG, thường trong một buổi lễ.

3. Đường 3 năm đã bị bãi bỏ

Luật ngày 27.10.2025, có hiệu lực 30.10.2025, đã bỏ đường nhập tịch sau 3 năm dành cho người có thành tích hội nhập đặc biệt và tiếng Đức C1.

Trong bản luật hiện hành, § 10 Abs. 3 và § 10 Abs. 3a StAG đều chỉ còn ghi (weggefallen).

Năm 2024 có chưa tới 200 người dùng đường này.

Nếu bạn đọc ở đâu đó rằng “3 năm + C1 là được”, thông tin đó đã cũ. Hãy nhìn ngày đăng bài. Đường duy nhất còn ngắn hơn 5 năm là trường hợp vợ chồng công dân Đức ở mục 2.

4. Miễn trừ dành cho thế hệ lao động hợp tác

Phần này quan trọng với nhiều gia đình người Việt ở Đức, đặc biệt là các bang miền Đông và Berlin.

Luật không nhắc tên nước nào. Nó nói theo ngày và nơi nhập cảnh. Người sang lãnh thổ CHDC Đức với tư cách lao động hợp tác Vertragsarbeitnehmer chậm nhất ngày 13.06.1990, và vợ hoặc chồng sang theo vào thời điểm đó, thuộc diện được xét:

• Tiếng Đức (§ 10 Abs. 4 Satz 3 StAG): đủ nếu giao tiếp miệng trong đời sống hằng ngày không gặp vấn đề đáng kể. Không cần B1.
• Bài kiểm tra nhập tịch (§ 10 Abs. 6 Satz 2 StAG): trong các trường hợp trên, yêu cầu về hiểu biết pháp luật và xã hội cũng được miễn.
• Tự nuôi sống bản thân (§ 10 Abs. 1 Satz 1 Nr. 3 StAG): có ngoại lệ cho nhóm này, cũng như cho lao động khách sang theo hiệp định tuyển dụng chậm nhất 30.06.1974, với điều kiện người đó không tự gây ra việc phải nhận trợ cấp.

Một ngoại lệ khác áp dụng cho mọi người: đi làm toàn thời gian ít nhất 20 trong 24 tháng gần nhất.

Đây là những miễn trừ do cơ quan xét, không phải quyền tự động. Điều kiện “không tự gây ra” là một đánh giá, và bạn phải chứng minh được thời điểm nhập cảnh. Hãy mang giấy tờ cũ đến một điểm tư vấn MBE miễn phí để họ xem trước.

5. Con sinh ra ở Đức

§ 4 Abs. 3 StAG: trẻ sinh ra ở Đức có cha hoặc mẹ là người nước ngoài được quốc tịch Đức từ khi sinh nếu cha hoặc mẹ đó:

• đã cư trú hợp pháp thường xuyên ở Đức 5 năm (trước cải cách là 8 năm), và
• có quyền cư trú không thời hạn.

§ 29 StAG, quy định buộc chọn một quốc tịch khi đủ 21 tuổi, nay ghi (weggefallen). Không còn phải chọn nữa.

6. Nộp hồ sơ ở Berlin

• Từ 01.01.2024, toàn bộ hồ sơ nhập tịch ở Berlin do Landesamt für Einwanderung (LEA) xử lý, không còn ở quận.
• Nộp trực tuyến, qua biểu mẫu online của LEA.
• Lệ phí: 255 € một người, 51 € cho trẻ dưới 16 tuổi nhập tịch cùng cha mẹ. Trả bằng thẻ tín dụng hoặc PayPal trước khi gửi.

Về thời gian chờ

LEA không công bố thời gian xử lý và đề nghị người nộp không gửi thư hỏi tình trạng hồ sơ.

Những con số được công bố:

Chúng tôi không nêu con số “trung bình bao nhiêu ngày” mà bạn thấy trên các trang dịch vụ thương mại. LEA không công bố con số nào, nên mọi con số như vậy đều là phỏng đoán.

Nếu hồ sơ của bạn đã nộp rất lâu mà không có hồi âm, xem hướng dẫn khi cơ quan không trả lời.

7. Hỏi ai, miễn phí

Migrationsberatung für erwachsene Zuwanderer (MBE) do liên bang tài trợ, miễn phí, bảo mật, nhiều thứ tiếng, và có tư vấn về nhập tịch. Có cả ứng dụng chat mbeon.

Xem thêm nơi tư vấn có tiếng Việt ở Berlin.

Nguồn

• § 4, § 9, § 10, § 11, § 12, § 16, § 29 StAG — gesetze-im-internet.de
• Gesetz zur Modernisierung des Staatsangehörigkeitsrechts, BGBl. 2024 I Nr. 104, hiệu lực 27.06.2024
• Luật ngày 27.10.2025, BGBl. 2025 I Nr. 256, hiệu lực 30.10.2025, bãi bỏ § 10 Abs. 3 và Abs. 3a
• BVA, thông báo về việc bỏ thủ tục Beibehaltungsgenehmigung — bva.bund.de
• BAMF, trang về nhập tịch và Einbürgerungstest — bamf.de
• BMI, thông tin về cải cách luật quốc tịch — bmi.bund.de
• LEA Berlin, trang nhập tịch và service.berlin.de, dịch vụ Einbürgerung (chỉ Berlin)
• BAMF, tư vấn MBE và mbeon — bamf.de, mbeon.de